/moshavereh4-1.jpg)
/moshavereh4_2.jpg)
/moshavereh4_3.jpg)
/moshavereh4_4.jpg)
صفحه اصلی 
مشاور امین احکام دانشجویی
مشاور امین احکام دانشجویی
| احکام دانشجویی |
|
آيا پدر مىتواند زكات فطره را به فرزند دانشجوى خود كه محتاج است، بدهد؟
آيا عدول از مرجع تقليد زنده به مرجع مساوى با او، جايز است؟ به طور مثال آيا در نماز و روزه دانشجوى مسافر، مىتوان به مرجع ديگرى كه مساوى با مجتهد اول است، رجوع كرد؟ اساتيد و دانشجويان در صورتى كه كمتر از ده روز در محل تحصيل و خوابگاه مىمانند، تكليف نماز و روزهشان چيست؟ اساتيد و دانشجويان، در صورتى كه بيش از ده روز با قصد اقامت در محل درس و تدريس مىمانند، تكليف نماز و روزهشان چيست؟ حكم نماز و روزه دانشجوى مسافر، در سفر اول چگونه است؟ آيا زكات فطره براى دانشجويى كه در خوابگاه سكونت دارد، واجب است؟ فطره دانشجويان و سربازانى كه به طور رايگان از غذاى دولتى استفاده مىكنند، بر عهده چه كسى است؟ با توجّه به اينكه بيشتر مراجع، اعتكاف را تنها در مساجد جامع جايز مىدانند؛ آيا دانشجويان مىتوانند نذر كنند كه سه روز در مسجد دانشگاه اجتماع كنند و در اين مدت به طور معمول به نماز و روزه و عبادت و اجراى برنامههاى دينى بپردازند؟ آيا پولى كه به عنوان بورسيه به دانشجو مىدهند، خمس دارد؟ دانشجوى پزشكى هستم، حقوق ماهانه خود را از تير تا اسفند يك جا دريافت نموده و با آن براى عمره ثبت نام كردهام، آيا به اين پول خمس تعلق مىگيرد؟ مردى با دخترى دانشجو ازدواج مىكند؛ آيا پس از آن، شوهر مىتواند او را از ادامه تحصيل باز دارد؟ در بيمارستانها و مراكز آموزشى - پزشكى، دانشجويان جهت آموزش به معاينه نواحى مختلف بدن )شكم، سينه، لگن و عورت( بيمار زن مىپردازند. با توجه به اينكه اين امر يك موضوع آموزشى است كه در برنامه پزشكان قرار دارد، حكم آن چيست؟ نگاه كردن به عكسهاى عريان موجود در كتابهاى پزشكى - كه آموزش آن براى دانشجويان ضرورى است - چه حكمى دارد؟ آيا براى آموزش دانشجويان يا كشف مطالب جديد علم پزشكى، تشريح بدن ميت مسلمان جايز است؟ اگر تحصيل راههاى مطمئن و معتبر در تعيين قبله ممكن نبود (مانند دانشجويانى كه در كشورهاى خارجى زندگى مىكنند) تكليف چيست؟ در دانشگاهها امكاناتى براى غذا و لوازم مورد نياز دانشگاهى به دانشجويان داده مىشود - كه از سوى وزارت بازرگانى و مؤسسات ديگر به دانشجويان مشغول به تحصيل اختصاص يافته است - آيا توزيع آنها بين ساير كارمندان دانشگاه نيز جايز است؟ اعتبار فيشهاى غذاى دانشجويان در صورت عدم دريافت غذا در روز معين باطلى شود؛ آيا جايز است آنها را در روزهاى ديگر، به عنوان فيشهاى معتبر براى دريافت غذا ارائه دهيم؟ استفاده دانشجويان از مواد خوراكى ديگران - كه در يخچال مشترك نگه دارى مىشود - چگونه است؟ آيا دانشجويان دختر و پسر، مىتوانند به طور مشترك به اردوهاى تفريحى و سياحتى بروند؟ با كسانى كه در خوابگاههاى دانشجويى به موسيقىهاى مبتذل گوش مىدهند، چه بايد كرد؟ با توجه به اينكه كلاسهاى دانشجويان دختر و پسر، با هم برگزار مىشود، ناخودآگاه چشم انسان به دختران نامحرم مىافتد؛ حكم آن چيست؟ ما دو نفر همكار مجرد هستيم، براى آنكه روابط مان از نظر شرعى دچار مشكل نشود و به گناه كشيده نشويم، مىتوانيم بدون اجازه پدر دختر، ازدواج موقت كنيم؟ آيا به درآمد دانشجويى كه تحت تكفّل خانواده است، خمس تعلق مىگيرد؟ دانشجويى كه در خود قدرت ادامه تحصيل در مقطع كارشناسى ارشد را مىبيند، چنانچه در امتحان ورودى تقلب كند و علت آن را عدم آماده بودن شرايط روحى و روانى، در آن زمان خاص و اصولاً عدم تبحّر در تستزنى قلمداد كند؛ آيا عمل او جايز است؟ دانشجوى دبيرى هستم. مبلغى به عنوان حقوق دريافت مىدارم. آيا با گذشتن يك سال، بايد خمس مبلغ اضافه را بپردازم يا نه؟ آيا به حق الزحمه دانشجويى خمس تعلقمىگيرد؟ آيا به بن و كالابرگهايى كه به دانشجويان مىدهند، خمس تعلق مىگيرد؟ آيا به وام دانشجويى، خمس تعلق مىگيرد؟ آيا مىشود خمس را به دانشجوى سيّد نيازمند بدهيم؟ -------------------------------------------------- همه: اگر فرزندان فقير باشند، پدر و مادر بايد مخارج واجب آنان را بپردازند و نمىتوان چيزى از زكات فطره به آنها داد.(1)
پىنوشت
(1) توضيح المسائل مراجع، م 1948 و خامنهاى، استفتاء، س 880.
آيات عظام امام و فاضل: آرى، رجوع به مساوى جايز است.(1)
آيتالله تبريزى: در خصوص مسائلى كه ياد گرفته، رجوع به ديگرى جايز نيست.(2)
آيتالله صافى: در خصوص مسائلى كه ياد گرفته، بنابر احتياط واجب رجوع به مساوى جايز نيست.(3)
آيتالله خامنهاى: بنابر احتياط واجب، رجوع به مساوى جايز نيست.(4)
آيات عظام مكارم و نورى: در خصوص مسائلى كه تقليد )عمل( كرده، رجوع به مساوى جايز نيست.(6)(5)
آيات عظام بهجت و سيستانى: اگر در علم و ورع مساوى باشند، رجوع به مساوى در مسائل غير مرتبط به هم جايز است براى مثال نمىتواند در مسائل احكام روزه مسافر باقى بماند و در احكام نماز رجوع كند.(7)
آيتالله وحيد: بايد به فتوايى عمل كند كه مطابق احتياط است و اگر احتياط ممكن نبود و يا مشقّت داشت، مىتواند به فتواى ديگرى عمل كند.(8)
پىنوشت
(1) آيتالله فاضل، توضيح المسائل، م 11 امام، تحرير الوسيله، ج 1، م 4.
(2) استفتاءات، س 11.
(3) جامع الاحكام، ج 1، س 18.
(4) آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 31.
(5) آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 2، س 14 و ج 1، ص 26 استفتاءات، ج 2، س 21.
(6)
(7) وسيلة النجاة، ج 1، م 4 آيتالله سيستانى، تعليقات على العروة، م 11 و 13.
(8) توضيح المسائل، م 4.
امام خمينى: نماز شكسته است و روزه صحيح نيست.
آيات عظام بهجت، صافى، فاضل و نورى: اساتيد و دانشجويان، اگر در كمتر از ده روز، حداقل يك بار، بين وطن و دانشگاه رفت و آمد داشته باشند و اين وضعيت، تا مدتى ادامه داشته باشد- به طورى كه نزد عرف »سفر« كار آنان شمرده شود- نماز ايشان در محل تحصيل و بين راه تمام و روزه صحيح است. ]به طور مثال حداقل چهار ماه[
تبصره 1. )سفر اول(. تمامى دانشجويان و اساتيد مذكور، هرگاه در طول مدت تحصيل بيش از ده روز در وطن خود بمانند، و يا اولين مسافرت شروع سال تحصيلى آنان باشد، بايد نماز را در محل درس شكسته بخوانند و روزه نگيرند. اما پس از يك رفت و برگشت ميان وطن و محل تحصيل، نماز را كامل بخوانند و روزه را بگيرند.
تبصره 2. به فتواى آيتالله بهجت، سفر اول با طى مسير هشت فرسخ، تحقق مىيابد. ازاينرو اگر فاصله محل درس و تدريس از وطن، بيش از هشت فرسخباشد، در همان اولين مسافرت نيز نمازشان در محل تحصيل، كامل و روزه صحيح است.
آيتالله خامنهاى: اساتيد و دانشجويان بورسيه و مأمور به تحصيل، اگر در كمتر از ده روز، حداقل يك بار بين وطن و دانشگاه رفت و آمد داشته باشند، نماز آنان تمام و روزه ايشان صحيح است اما ديگر دانشجويان، نمازشان شكسته و روزه آنها صحيح نيست.
تبصره. با توجه به اينكه آيت الله خامنهاى در مسئله رجوع به مرجع مساوى، احتياط واجب دارند، دانشجويان مىتوانند در اين مسئله به مرجع تقليد مساوى ديگر، مراجعه كنند ]به شرط اينكه مرجع تقليد جديد[ رجوع به مرجع مساوى را جايز دانسته باشد و نماز دانشجوى مسافر را تمام و روزه او را صحيح بداند )مانند آيت الله بهجت(.
آيتالله تبريزى: دانشجو اگر در مدت كمتر از ده روز، بين وطن و دانشگاه رفت و آمد كند، بايد احتياط كند يعنى، نماز را تمام و شكسته بخواند و اگر روزه گرفت، صحيح است و قضا ندارد. استاد اگر هر هفته، براى تدريس، به حدّ مسافت شرعى مسافرت مىكند- چنانچه مدت تدريس، دو ماه يا زيادتر باشد- بايد نماز را تمام بخواند و روزه بگيرد.
تبصره. با توجه به اينكه آيت اللَّه تبريزى در اين مسئله احتياط واجب دارند، مقلدان ايشان مىتوانند در اين مسئله به فتواى مرجع تقليد مساوى و يا اعلم بعدى رجوع كنند و نمازشان را تمام بخوانند و روزه بگيرند.
آيتالله سيستانى: 1. اگر زمان تحصيل و تدريس اساتيد و دانشجويان، حداقل دو سال ادامه دارد و در آنجا مستقر مىشوند ]گر چه در هفته دو شبانه روز كامل باشند به نحوى كه به آنان مسافر گفته نشود[ آنجا در حكم وطن است و بايد نمازشان را در محل تحصيل، تمام بخوانند و روزه را بگيرند.
2. اگر اساتيد و دانشجويان در هفته، حداقل سه روز بيش از مسافت شرعى رفت و آمد كنند و يا در سفر باشند و اين برنامه براى مدتى )به طور مثال شش ماه در يك سال و يا حداقل سه ماه در چند سال تحصيلى( ادامه يابد كثيرالسفر محسوب مىشوند و نماز ايشان در محل تحصيل و بين راه تمام و روزهشان صحيح است.
تبصره 1. در هر دو صورت اگر در ماه اول، قصد اقامت ده روز نكنند، بايد احتياط نمايند يعنى، نمازشان را هم تمام و هم شكسته بخوانند و روزه را هم بگيرند و هم قضا نمايند.
تبصره 2. با توجه به اينكه آيت الله سيستانى، رجوع به مرجع تقليد مساوى را جايز مىداند، مقلدان ايشان مىتوانند در اين مسئله به مرجع مساوى ديگر، مراجعه كنند كه نماز را كامل و روزه را صحيح مىداند.
آيتالله مكارم: 1. اساتيد و دانشجويان اگر براى مدت قابل ملاحظهاى- مثلًا يك سال يا بيشتر- در محل تحصيل يا تدريس بمانند، آن محل در حكم وطن است و نماز و روزه در آنجا، تمام مىباشد و ماندن ده روز پى در پى در آنجا شرط نيست.
تبصره. اين گروه از دانشگاهيان از هنگام شروع به درس سه روز اول را در محل درس و تدريس احتياط كنند يعنى نماز را هم كامل و هم شكسته بخوانند و روزه را هم بگيرند و هم قضا كنند و پس از آن در همان سفر اول نماز را تمام بخوانند و روزه بگيرند، مگر آنكه قصد ده روز نمايند. در اين صورت احتياط مذكور لازم نيست.
2. كسانى كه همه روزه، يا حداقل سه روز در هفته، به محل تحصيل يا تدريس مىروند يعنى، صبح به محل تحصيل يا تدريس مىروند و عصر باز مىگردند و اين كار مدتى ادامه مىيابد، كثيرالسفر محسوب مىشوند و نماز و روزه ايشان در آن محل و به هنگام رفت و برگشت، تمام است.
تبصره. اين گروه از دانشگاهيان از هنگام شروع به درس، در چند سفر اول احتياط كنند يعنى نماز را شكسته و تمام بخوانند و اگر روزه گرفتند آن را قضا كنند.
آيتالله وحيد: اگر در هفته حداقل چهار روز بين وطن و دانشگاه رفت و آمد كند و اين كار براى مدت يك سال يا بيشتر ادامه داشته باشد، آنجا در حكم وطن است. نماز در آنجا تمام و روزه صحيح است و در بين راه بايد احتياط كند يعنى، نماز را تمام و شكسته بخواند و روزه بگيرد و قضاى آن را نيز به جا آورد و اگر رفت و آمد سه روز باشد، در اين مورد نيز بايد احتياط كند.(1)
پىنوشت
(1) دفتر: همه مراجع.
- احكام نماز و روزه اساتيد و دانشجويان- همه مراجع: براى اين گونه افراد، نماز تمام و روزه صحيح است.
تبصره. در صورتى كه از ابتدا به طور جدّ، قصد ماندن ده روز داشته باشند و بعد از خواندن يك نماز چهار ركعتى، به دليلى تصميم بر بازگشت به وطن بگيرند نماز و روزه آنها در محل تحصيل كامل خواهد بود.
دانشجويانى كه در خوابگاه ده روز يا بيشتر مىمانند و بين آنجا و محل تحصيل رفت و آمد مىكنند و فاصله بين آن دو، كمتر از چهار فرسخ شرعى (5/22 كيلومتر) است، حكم نماز و روزهشان چگونه است؟
امام خمينى: اگر در مدت ده روز، تنها يك مرتبه و به اندازه دو ساعت، از خوابگاه به دانشگاه بروند، نماز تمام و روزه صحيح است و در غير اين صورت شكسته است و روزه صحيح نيست.(1)
آيتالله خامنهاى: اگر در مدت ده روز، به اندازه يك تا دو ساعت در روز يا چند روز كه مجموع آن به مقدار يك سوم روز يا يك سوم شب باشد از خوابگاه به دانشگاه بروند، نماز تمام و روزه صحيح است و در غير اين صورت نماز شكسته است و روزه صحيح نيست.(2)
آيتالله تبريزى: بنابر احتياط واجب، بايد نماز را بين شكسته و تمام جمع كنند و اگر روزه بگيرند، صحيح است و قضا ندارد.(3)
آيات عظام بهجت، سيستانى، فاضل، صافى، مكارم، نورى و وحيد: در فرض ياد شده، نماز تمام و روزه صحيح است.(4)
پىنوشت
(1) توضيح المسائل مراجع، م 8331.
(2) آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 956.
(3) دفتر: آيتالله تبريزى.
(4) دفتر: آيتالله نورى، آيتالله سيستانى، آيتالله مكارم، آيتالله بهجت، آيتالله صافى، آيتالله فاضل و آيتالله وحيد.
اگر استاد يا دانشجو به طور اتفاقى، به شهرى غير از محل درس مسافرت كند، نماز و روزه او چگونه است؟
همه )به جز آيتالله سيستانى(: نماز شكسته است و روزه صحيح نيست.(1)
آيتالله سيستانى: نماز تمام و روزه صحيح است.(2)
پىنوشت
(1) توضيح المسائل مراجع، م 1307 و آيتالله وحيد، توضيح المسائل، م 1316 و آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 546.
(2) توضيح المسائل مراجع، م 7031.
آيات عظام امام و خامنهاى: در همه سفرها شكسته است.(1)
آيتالله سيستانى: بايد در ماه اول احتياط كند يعنى، نماز را شكسته و تمام بخواند و اگر روزه گرفت، آن را قضا كند.(2)
آيات عظام صافى، فاضل و نورى: بايد نماز را شكسته بخواند و روزه صحيح نيست.(3)
آيتالله وحيد: در ماه اول و دوم بايد احتياط كند يعنى، نماز را شكسته و تمام بخواند و اگر روزه گرفت، آن را قضا كند.(4)
آيتالله مكارم: بايد در چند سفر اول احتياط كند يعنى، نماز را شكسته و تمام بخواند و اگر روزه گرفت، آن را قضا كند.(5)
آيتالله تبريزى: بايد احتياط كند يعنى، نماز را شكسته و تمام بخواند و اگر روزه گرفت، صحيح است و قضا ندارد.(6)
آيتالله بهجت: اگر در سفر اول، فاصله آن از مسافت هشت فرسخ بيشتر باشد، بايد نماز را تمام بخواند و اگر كمتر از اين مقدار باشد، بايد شكسته بخواند.(7)
پىنوشت
(1) توضيح المسائل مراجع، نماز مسافر، شرط هفتم آيتالله خامنهاى، اجوبةالاستفتاءات، س 256.
(2) آيتالله سيستانى، منهاج الصالحين، ج 1، صلاة المسافر، الخامس و gro.inatsis نماز مسافر.
(3) آيتالله صافى، جامع الحكام، ج 1، نماز مسافر دفتر آيتالله فاضل و آيتالله نورى.
(4) دفتر: آيتالله وحيد.
(5) آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 2، 482.
(6) آيتالله تبريزى، استفتاءات، س 105.
(7) دفتر آيتالله بهجت.
همه مراجع: اگر مخارج او را پدر و مادر مىدهند و نان خور ايشان محسوب مىشود، بر عهده آنها است و اگر دانشجو مستقل است، بر عهده خودش مىباشد.(1)
پىنوشت
(1) العروة الوثقى، ج 2، زكات الفطره، فصل 2، م 2.
همه مراجع (به جز آيات عظام صافى، مكارم و نورى): بر عهده خودش است و چنانچه تمكن مالى نداشته باشد از او ساقط است.(1)
آيتالله نورى: در فرض ياد شده زكات فطره بر كسى واجب نيست.(2)
آيتالله مكارم: اگر تمكّن مالى دارد، بنابر احتياط واجب خودش بپردازد.(3)
آيتالله صافى: هر كدام تمكن داشته باشند، بنابر احتياط خودشان بپردازند.(4)
تبصره. از نظر كسانى كه زكات فطره بر عهده دانشجو نيست اگر وى تمكن مالى دارد، احتياط مستحب آن است كه خودشان بپردازند.
پىنوشت
(1) امام، استفتاءات، ج 1، زكات، س 17 آيتالله خامنهاى، استفتاء، س 859 و 860 و 863 آيتالله فاضل، ج 1، س 876 آيتالله تبريزى، استفتاءات، س 780 و 781 دفتر آيتالله وحيد، آيتالله بهجت و آيتالله سيستانى.
(2) استفتاءات، آيتالله نورى، ج 2، س 203.
(3) استفتاءات، آيتالله مكارم، ج 1، س 963.
(4) آيتالله صافى، جامعالاحكام، 1، ج 1، س 365.
همه مراجع: آرى، نذر ياد شده صحيح است.(1)
تبصره. متعلق نذر به هر صورت كه نيت شود، بايد طبق آن عمل گردد. از اين رو مىتوان روزهاى عبادت و يا ساعت حضور را تغيير داد.
پىنوشت
(1) دفتر همه مراجع.
همه مراجع: آرى، چنانچه تا سر سال خمسى زياد بيايد، خمس دارد.(1)
تبصره. دانشجويان بورسيه دبيرى و كسانىاند كه چند سال آموزش مىبينند و در اين مدت، از سوى دانشگاه يا وزارتخانه مربوطه حقوق دريافت مىكنند و تعهّد مىدهند كه پس از پايان تحصيلات، در مقابل حقوق دريافت شده، خدمت كنند. اين حقوق تفاوتى با ساير درآمدها ندارد از اين رو به آن خمس تعلق مىگيرد.
پىنوشت
(1) توضيحالمسائل مراجع، م 1752 آيتالله نورى، توضيحالمسائل، م 1748 آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 995 و آيتالله وحيد، توضيحالمسائل، م 1760.
آيات عظام امام، تبريزى، سيستانى، فاضل و وحيد: آرى، چنانچه تا سر سال خمسى به عمره سفر نكند، خمس دارد.(1)
آيات عظام صافى، مكارم و نورى: خير، خمس ندارد.(2)
آيتالله بهجت: اگر تنها راه مشرف شدن، واريز كردن پول به حساب است، خمس ندارد.(3)
آيتالله خامنهاى: مبلغ واريز شده، اگر به عنوان قيمت يا اجرت سفر حج )عمره(، بر اساس قرارداد منعقده با سازمان حج و زيارت باشد، خمس ندارد.(4)
پىنوشت
(1) امام، استفتاءات، ج 1، س 108 آيتالله تبريزى، استفتاءات، س 873 آيتالله فاضل، جامعالمسائل، ج 2، س 493 دفتر آيتالله وحيد و آيتالله سيستانى.
(2) آيتالله صافى، جامعالاحكام، ج 1، س 701 آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 2، س 541 دفتر آيتالله نورى.
(3) آيتالله بهجت، وسيلةالنجاة، م 1389.
(4) آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 972.
همه مراجع )به جز آيتالله نورى(: اگر در ضمن عقد، شرط نشده كه زن به تحصيل خود ادامه دهد و يا عقد بر طبق اين شرط و توافق واقع نشده است، زن نمىتواند بدون اذن شوهر، از منزل خارج شود. در غير اين صورت، مىتواند به تحصيل خود ادامه دهد.(1)
آيتالله نورى: اگر تحصيل دختر باعث تضييع حق شوهر نباشد، مىتواند بدون اذن او، به تحصيل خود ادامه دهد.(2)-
پىنوشت
(1) امام، استفتاءات، ج 3، حقوق زوجيت، س 14 و 19 و 25 آيتالله صافى، جامع الاحكام، ج 2، س 1253 و 1334 آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 2، س 966 و 901 و 902 آيتالله بهجت، توضيحالمسائل متفرقه، م 18 آيتالله فاضل، جامعالمسائل، ج 1، س 1627 و 1625 آيتالله تبريزى، صراط النجاة، ج 5، س 650 و 653 آيتالله تبريزى، صراط النجاة، ج 5، س 650 دفتر آيتالله وحيد و آيتالله سيستانى.
(2) آيتالله نورى، استفتاءات، ج 2، س 576.
همه مراجع )به جز آيتالله تبريزى(: اگر فراگيرى مسائل پزشكى، در حدى است كه حفظ سلامتى و جان بيماران )هر چند در آينده(، متوقف بر آن باشد به مقدار ضرورت و ناچارى جايز است.(1)
آيتالله تبريزى: اگر فراگيرى مسائل پزشكى، در حدى است كه حفظ سلامتى و جان بيماران )هر چند در آينده( و يا حفظ پيشرفت و فرهنگ طب مسلمانان، متوقف بر آن باشد، اشكال ندارد.(2)
پىنوشت
(1) آيتالله فاضل، ج 1، س 2082 و 2090 آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1551 و 1573 آيتالله صافى، هداية العباد، ج 2، النكاح، م 22 و جامعالاحكام، ج 2، س 1706 آيتالله نورى، استفتاءات، ج 1، س 957 آيتالله بهجت، احكام و استفتاءات پزشكى، ص 33، س 20 امام، استفتاءات، ج 3،( نظر )، س 47 و 49 و 50 دفتر آيتالله سيستانى، آيتالله وحيد.
(2) آيتالله تبريزى، صراطالنجاة، ج 1، س 978.
همه مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشكال ندارد.(1)
پىنوشت
(1) آيتالله خامنهاى، استفتاء، س 1313 آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 1، س 789 آيتالله فاضل، جامعالمسائل، ج 1، س 2093 آيتالله نورى، استفتاءات، ج 1، س 931 آيتالله صافى، جامعالاحكام، ج 2، س 1707 آيتالله بهجت، احكام و استفتاءات پزشكى، ص 31، س 12 امام، استفتاءات، ج 3،( نظر )، س 49 و 50 آيتالله تبريزى، صراطالنجاة، ج 5، س 1022، دفتر آيتالله سيستانى و آيتالله وحيد.
همه مراجع )به جز آيتالله تبريزى(: اگر امكان دسترسى به بدن ميت غيرمسلمان نباشد و كشف مسائل جديد پزشكى در حدى باشد كه نجات جان مسلمان )هر چند در آينده(، متوقف بر آن باشد تشريح بدن ميت مسلمان )به مقدار ضرورت( اشكال ندارد.(1)
آيتالله تبريزى: اگر نياز به تشريح است، بايد جسد غيرمسلمان را تهيه كنند و تشريح جسد مسلمان جايز نيست.(2)
پىنوشت
(1) امام، تحرير الوسيله، ج 2، التشريح، م 3 آيتالله بهجت، احكام پزشكى، ص 46 آيتالله فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 2142 آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 1280 و 1312 آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1471 آيتالله نورى، استفتاءات، ج 2، س 893 آيتالله سيستانى، توضيح المسائل، احكام تشريح، م 57 آيتالله وحيد، توضيح المسائل، م 2893.
حكم دست زدن دانشجويان پرستارى به استخوانهاى )بدون گوشت( ميت چيست ؟
آيات عظام امام، خامنهاى و نورى: اگر ميت را غسل ندادهاند، بايد براى مس استخوان او غسل كرد.(1)
آيات عظام بهجت، صافى و فاضل: اگر ميت را غسل ندادهاند، بنابر احتياط واجب بايد براى مس استخوان او غسل كرد.(2)
آيات عظام تبريزى، سيستانى، مكارم و وحيد: اگر استخوانى باشد كه گوشت ندارد، براى مس آن غسل واجب نيست.(3)
پىنوشت
(1) توضيحالمسائل مراجع، م 529 آيتالله نورى، توضيحالمسائل، م 530 آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 229 و 252.
(2) توضيحالمسائل مراجع، م 529.
(3) توضيحالمسائل مراجع، م 529 و آيتالله وحيد، توضيحالمسائل، م 535.
همه مراجع (به جز آيتالله بهجت): اگر تحصيل راههاى مطمئن و معتبر ممكن نبود، از هر راهى كه براى او گمان به قبله پيدا شود، كفايت مىكند.
آيتالله بهجت: براى نماگزار واجب نيست در تشخيص قبله، راههاى يقين آور و معتبر را پيگيرى و جست و جو كند بلكه اگر از هر راهى براى او گمان عقلايى به قبله پيدا شود، كفايت مىكند هر چند تحصيل راههاى مطمئن بهتر و موافق احتياط است.(1)
تبصره 1. مراجع تقليد برخى از راهها و نشانههاى گمان آور را بيان كردهاند كه عبارتند از:
1. قبله محراب مساجد و قبور مسلمانان،
2. قبله شناس حتى اگر مسلمان نباشد،
3. قبله نماهاى معمول.(2)
تبصره 2. آيت اللّه وحيد قبله بلد و قبور مسلمانان را از راههاى مطمئن و معتبر مىداند.
پىنوشت
(1) آيتالله بهجت، توضيح المسائل مراجع، م 782.
(2) توضيح المسائل مراجع، م 782 العروة الوثقى، ج 1، القبلة، م 2 آيتالله وحيد، توضيح المسائل، م 788 و دفتر آيتالله خامنهاى.
همه مراجع: خير، توزيع نيازمندىهاى مختص به دانشجويان مشغول به تحصيل، بين ساير اشخاصى كه در آنجا كار مىكنند، جايز نيست.(1)
پىنوشت
(1) امام، استفتاءات، ج 3، مقررات دولتى، س 50 و 112 و 148 آيتالله صافى، جامع الاحكام، ج 2، س 1549 -1547 آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 1964 آيتالله تبريزى، استفتائات، س 1300 آيتالله فاضل، جامعالمسائل، ج 1، س 933 و 938 و دفتر آيتالله سيستانى، آيتالله مكارم، آيتالله وحيد، آيتالله نورى و آيتالله بهجت.
همه مراجع: استفاده از فيشهايى كه از اعتبار ساقط شدهاست، براى دريافت غذا جايز نيست و تصرّف در غذايى كه با آن گرفته مىشود، جايز نبوده و موجب ضمان است.(1)
پىنوشت
(1) آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 1963 و دفتر همه مراجع.
همه مراجع: استفاده از آنها، بدون اجازه صاحبش جايز نيست.(1)
پىنوشت
(1) دفتر همه مراجع.
همه مراجع: با توجه به اينكه اختلاط دختران و پسران باعث مفسده است، بايد از آن اجتناب شود.(1)
پىنوشت
(1) دفتر همه مراجع.
همه مراجع: اگر احتمال تأثير مىدهيد- در صورت فراهم بودن ساير شرايط- بايد به او تذكر دهيد و يا در صورت امكان، مسؤولان امر را مطلع سازيد.(1)
پىنوشت
(1) دفتر همه مراجع.
همه مراجع: اگر ناخود آگاه و بدون قصد لذت باشد، اشكال ندارد.(1)
صيغه محرميت- محرميت همكار- اجازه پدر- احكام ويژه دانشجويى-
همه مراجع: روابط كارى و تحصيلى باعث نمىشود، اذن پدر يا جد پدرى دختر از اعتبار بيفتد.
پىنوشت
(1) آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 2 س 1036 آيتالله فاضل، جامعالمسائل، ج 2 س 1324 العروةالوثقى، ج 2، النكاح 27 امام، تحرير الوسيله، ج 2، النكاح م 27 آيتالله نورى، استفتاءات، ج 1 س 484 و توضيحالمسائل م 2429 توضيحالمسائل مراجع، م 2433 آيتالله وحيد، توضيحالمسائل م 2442 دفتر آيتالله خامنهاى آيتالله صافى، جامعالاحكام، ج م س 1700 1702 و 1703 توضيحالمسائل مراجع، م 2433 و آيتالله خامنهاى، استفتاء، س 487.
(2) آيتالله خامنهاى، استفتاء، س 86 امام، استفتاءات، ج 3، اولياى عقد، س 10 آيتالله سيستانى، gro.inatsiS عقد موقت، ش 16 منهاج الصالحين، كتاب النكاح، اولياء العقد، م 67 آيتالله صافى، جامع الاحكام، ج 2، س 1311 آيتالله مكارم، استفتاءات، ج 1، س 761 آيتالله تبريزى، استفتاءات، س 1479 آيتالله فاضل و آيتالله بهجت، توضيحالمسائل مراجع، م 385 و دفتر آيتالله نورى.
همه مراجع: چنانچه از درآمد كسب تهيه شده و يك سال از آن گذشته باشد، خمس دارد.(1)
پىنوشت
(1) توضيحالمسائل مراجع، م 1757 آيتالله نورى، توضيحالمسائل، م 1753 آيتالله خامنهاى، اجوبة الاستفتاءات، س 996 آيتالله وحيد، توضيحالمسائل، م 1765.
همه مراجع: تقلّب در امتحان در هر صورت، جايز نيست.(1)
پىنوشت
(1) مام، استفتاءات، ج 2، مكاسبمحرمه، س 138 آيتالله فاضل، جامعالمسائل، ج 1، س 2194 ودفتر همه مراجع.
همه: آرى، خمس دارد.(1)
پىنوشت
(1) توضيحالمسائل مراجع، م 1752 نورى، استفتاءات، ج 2 س 369 خامنهاى، اجوبة، س 995 وحيد، توضيحالمسائل، م 1760.
همه: آرى، مبلغى كه در مقابل كار و پژوهش دانشگاهى دريافت مىشود- چنانچه تا سرسال خمسى زياد بيايد خمس دارد.(1)
پىنوشت
(1) توضيحالمسائل مراجع، م 1752 نورى، توضيحالمسائل، م 1748 خامنهاى، اجوبة، س 995 و وحيد، توضيحالمسائل، م 1760.
امام، خامنهاى و نورى: خير، خمس ندارد.(1)
سيستانى و صافى: اگر تا سر سال خمسى زياد بيايد، خمس دارد.(2)
فاضل، مكارم و بهجت: اگر تا سر سال خمسى زياد بيايد، بنابر احتياط واجب خمس دارد.(3)
وحيد و تبريزى: اگر ارزش آن زياد و قابل توجه باشد و تا سر سال خمسى زياد بيايد، خمس دارد.(4)
تبصره. بن دانشجويى هديه محسوب مىشود.
پىنوشت
(1) امام، توضيحالمسائل، م 1753 نورى، توضيحالمسائل، م 1749 خامنهاى، اجوبة، س 850 و 862.
(2) توضيحالمسائل مراجع، م 1753.
همه: چنانچه اقساط وام را در سالهاى آينده دريافت كنند، خمس ندارد.(1)
تبصره 1. چنانچه اين وام تا بعد از پرداخت اقساط آن پس انداز شود، به آن خمس تعلق مىگيرد.
تبصره 2. به سود حاصل از وام مزبور- چنانچه تا سر سال خمسى زياد بيايد- خمس تعلق مىگيرد.
پىنوشت
(1) امام، استفتاءات، ج 1، س 165 خامنهاى، اجوبة، س 867 مكارم، استفتاءات، ج 1، س 311 بهجت، توضيحالمسائل، م 1379 تبريزى، صراطالنجاة، ج 1، س 1389 صافى، جامعالاحكام، ج 1، س 727 فاضل، جامعالمسائل، ج 1، س 843 سيستانى، توضيحالمسائل، م 1757 نورى، استفتاءات، ج 2، س 332 دفتر وحيد.
امام و خامنهاى: بدون اجازه حاكم شرع جايز نيست.(1)
فاضل، نورى، مكارم، بهجت و وحيد: نسبت به سهم امامعليه السلام، بدون اجازه حاكم شرع جايز نيست و در سهم سادات، بنابر احتياط واجب، بايد با اجازه حاكم شرع باشد.(2)
تبريزى، سيستانى و صافى: سهم سادات را مىتوان داد ولى در سهم امام بايد با اجازه حاكم شرع باشد.(3)
پىنوشت
(1) خامنهاى، اجوبة، س 1017 توضيحالمسائل مراجع، م 834.
(2) توضيحالمسائل مراجع، م 1834 نورى، توضيحالمسائل، م 830 و وحيد، توضيحالمسائل، م 1843.
(3) توضيحالمسائل مراجع، م 1834.
|